Earth Telekom

Genel Çerçeve

Bu kullanım şartları; Earth Telekom tarafından sunulan veri merkezi hizmetleri, on-prem (yerinde kurulum) çözümleri, outsource/managed hizmetler ve bunlarla ilişkili tüm varyant BT altyapı, güvenlik, sistem yönetimi, yedekleme, ağ ve danışmanlık hizmetlerinin kullanım esaslarını düzenler.

Hizmetin satın alınması, teklifin onaylanması, sipariş oluşturulması, kurulumun başlatılması veya hizmetin aktif kullanımı; işbu kullanım şartlarının kabul edildiği anlamına gelir. Hizmete özel hükümler; teklif, teknik şartname, SLA, bakım sözleşmesi, gizlilik/KVKK metinleri ve ek protokoller ile birlikte değerlendirilir.

Earth Telekom, Samsun merkezli operasyon yapısıyla müşterilerine yerinde ve uzaktan profesyonel BT hizmetleri sunar. Hizmetin kapsamı ve sınırları, ilgili hizmet tipine göre aşağıdaki bölümlerde ayrıca açıklanmıştır.

Tanımlar

Sağlayıcı: Earth Telekomünikasyon Bilişim İnternet ArGe Yazılım Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. (Earth Telekom)
Müşteri: Earth Telekom’dan hizmet alan gerçek veya tüzel kişi
Hizmet: Veri merkezi, bulut, on-prem, outsource ve bunlara bağlı tüm teknik servisler
SLA: Hizmet Seviyesi Taahhüdü (Uptime, müdahale, yanıt vb.)
Bakım Penceresi: Planlı çalışma/iyileştirme zaman aralığı

Yetkili Kişi: Müşteri tarafından yazılı olarak bildirilen, talep açma/onay verme yetkisine sahip kişi
Kritik Arıza: Hizmetin tamamen durmasına veya güvenlik riskine yol açan durum
On-Prem: Müşterinin kendi lokasyonunda kurulan/işletilen sistemler
Outsource / Outside Hizmet: Müşterinin BT operasyonlarının kısmen veya tamamen Earth Telekom tarafından yönetilmesi
Varyant Hizmetler: Ana hizmetlere bağlı ek destek, güvenlik, yedekleme, lisans, bakım, danışmanlık ve yönetim servisleri

Tüm Hizmetler İçin Genel Kullanım İlkeleri

Aşağıdaki hükümler, aksi yazılı olarak belirtilmediği sürece tüm hizmet türlerinde geçerlidir.

1) Hizmetin Hukuka Uygun Kullanımı

Hizmetler yalnızca yasal amaçlarla kullanılmalıdır.
Türk hukuku ve ilgili uluslararası düzenlemelere aykırı faaliyetlere izin verilmez.
Yetkisiz erişim, saldırı, zararlı yazılım yayılımı ve benzeri faaliyetler yasaktır.
Spam, oltalama (phishing), sahtecilik veya kimlik taklidi amaçlı kullanım yasaktır.

2) Güvenlik ve Yetkilendirme

Müşteri erişim bilgilerini güvenli tutmakla yükümlüdür.
Yetkisiz kullanıcı paylaşımı ve uygunsuz hesap kullanımı müşterinin sorumluluğundadır.
Şifre, MFA, erişim politikaları ve rol bazlı yetkilendirme tavsiye edilir.
Güvenlik ihlali şüphesi halinde müşteri derhal Earth Telekom’u bilgilendirmelidir.

3) Operasyon ve İletişim

Destek talepleri tanımlı kanallar üzerinden iletilmelidir.
Yalnızca yetkili kişiler kritik işlem onayı verebilir.
Sözlü talepler gerektiğinde yazılı onay ile doğrulanır.
Planlı bakım ve değişiklikler bakım pencerelerinde uygulanabilir.

Veri Güvenliği Yaklaşımı

Müşteri verilerinin gizliliği, bütünlüğü ve erişilebilirliği; hizmet kapsamına göre teknik ve idari tedbirlerle korunur. Ancak uygulama/içerik düzeyi güvenlik önlemleri müşteri sorumluluğunda olabilir.

Kayıt ve Dokümantasyon

Operasyonel süreklilik, hata analizi ve güvenlik amacıyla log, işlem kayıtları, destek kayıtları ve teknik değişiklik kayıtları tutulabilir.

Kapsam Dışı İşlemler

Teklif/SLA dışında kalan ek işler (acil müdahale, kapsam genişletme, yerinde çalışma, özel entegrasyon, lisanslama vb.) ayrıca fiyatlandırılabilir.

Veri Merkezi Hizmetleri Kullanım Şartları

Bu bölüm; colocation, kabinet kiralama, sunucu barındırma, dedicated server, ağ erişimi, güç, fiziksel erişim ve veri merkezi operasyonlarına ilişkin kullanım şartlarını kapsar.

1. Hizmet Kapsamı

Sunucu barındırma (colocation), kabinet/kabin alanı, enerji, network ve bağlantı hizmetleri sağlanabilir.
Hizmet kapsamı; port hızı, güç kapasitesi, IP blokları, cross-connect, kabinet alanı ve ek servisler bazında teklif ile belirlenir.
Yedekli enerji, yedekli uplink ve güvenlik servisleri, hizmet paketine göre değişiklik gösterebilir.

2. Müşteri Donanımı ve Sorumluluk

Müşteriye ait cihazların teknik uygunluğu, lisans durumu ve donanım sağlığı müşterinin sorumluluğundadır.
Standart dışı ekipman, uygunsuz güç tüketimi veya fiziksel risk oluşturan cihazlar kabul edilmeyebilir.
Cihaz kurulum öncesi seri numarası, envanter ve yetkili kişi bilgileri paylaşılmalıdır.

3. Fiziksel Erişim ve Ziyaret

Fiziksel erişim, veri merkezi prosedürleri ve güvenlik kurallarına tabidir.
Yetkisiz kişilerin erişimine izin verilmez.
Ziyaretler randevu, kimlik doğrulama ve kayıt sürecine bağlı olabilir.
Refakat zorunluluğu veri merkezi politikasına göre uygulanabilir.

4. Ağ Kullanımı ve IP Politikaları

Tahsis edilen IP adresleri ve ağ kaynakları yalnızca sözleşme kapsamındaki hizmetlerde kullanılabilir.
BGP, yönlendirme, firewall ve ağ güvenliği politikaları teknik gereksinimlere göre sınırlandırılabilir.
Ağ kaynaklarının kötüye kullanımı halinde hizmet geçici olarak sınırlandırılabilir veya durdurulabilir.

5. Güç, Soğutma ve Ortam Koşulları

Güç kapasitesi aşımı, dengesiz yükleme veya uygunsuz kablolama kabul edilmez.
Soğutma verimliliğini bozacak fiziksel düzenlemelere izin verilmeyebilir.
Kabinet içi düzen ve kablolama standartları güvenlik ve işletim kurallarına uygun olmalıdır.

6. Uzaktan Eller (Remote Hands) ve Teknik Müdahale

Temel uzaktan eller hizmetleri paket kapsamına dahil olabilir veya ayrıca ücretlendirilebilir.
Donanım değişimi, kablolama, BIOS/RAID işlemleri gibi detaylı müdahaleler iş emrine tabi olabilir.
Veri merkezi personelinin müdahaleleri müşterinin talimatı doğrultusunda uygulanır; veri içerik sorumluluğu müşteriye aittir.

On-Prem (Yerinde Kurulum / Yerinde BT) Hizmetleri Kullanım Şartları

Bu bölüm; müşterinin ofisi, fabrika, şube, sistem odası veya kampüsünde verilen kurulum, entegrasyon, bakım ve yönetim hizmetlerine uygulanır.

1. Erişim ve Çalışma Koşulları

Earth Telekom personeline güvenli çalışma alanı ve gerekli fiziksel erişim sağlanmalıdır.
Elektrik, kablolama, rack alanı, internet erişimi ve temel altyapı uygunluğu müşteri tarafından temin edilir.
İSG (İş Sağlığı ve Güvenliği) kuralları müşterinin lokasyonunda geçerlidir; riskler önceden bildirilmelidir.
Yerinde çalışmalarda yetkili kişi eşliği veya onayı talep edilebilir.

2. Proje Kapsamı ve Değişiklik Yönetimi

Kurulum/entegrasyon işleri teknik keşif ve teklif kapsamında yürütülür.
Keşif sonrası ortaya çıkan ek ihtiyaçlar revize teklif ile değerlendirilebilir.
Proje kapsamı dışındaki talepler değişiklik talebi (change request) olarak ele alınır.
Müşteri onayı olmadan kritik mimari değişiklik yapılmaz (acil güvenlik durumu hariç).

3. Müşteriye Ait Altyapı ve Üçüncü Taraflar

Müşterinin mevcut altyapısındaki eski sistemler veya bilinmeyen konfigürasyonlar risk oluşturabilir.
Üçüncü taraf ürün/lisans/servis sağlayıcılarına bağlı gecikmelerden Earth Telekom sınırlı sorumludur.
Müşteri tarafından sağlanan donanım ve yazılımların uygunluğu müşterinin sorumluluğundadır.
Yerinde kurulumlarda üretici garanti şartları ayrıca geçerlidir.

4. Yerinde Bakım ve Destek Şartları

Yerinde müdahale süreleri; lokasyon, servis seviyesi ve sözleşme tipine göre değişebilir.
Acil çağrı, mesai dışı çalışma ve resmi tatil çalışmaları ayrıca ücretlendirilebilir.
Arıza çözümünde geçici çözüm (workaround) ve kalıcı çözüm aşamaları ayrı değerlendirilebilir.
Bakım sırasında hizmet kesintisi gerekiyorsa mümkünse planlı bakım penceresi uygulanır.

5. Sistem Odası ve Kritik Altyapı Uygulamaları

UPS, jeneratör, PDU, iklimlendirme, yangın algılama/söndürme ve fiziksel güvenlik gibi sistemler ayrı planlanmalıdır.
Earth Telekom tavsiye ve kurulum sağlayabilir; nihai işletme disiplini müşteri/işletme ekibine aittir.
Kritik altyapılarda periyodik bakım yapılmaması hizmet riskini artırır.

Outsource / Outside (Dış Kaynak BT Yönetimi) Hizmetleri Kullanım Şartları

Bu bölüm; sistem yönetimi, network yönetimi, güvenlik yönetimi, son kullanıcı BT desteği, operasyon yönetimi ve danışmanlık bazlı dış kaynak hizmetlerini kapsar.

1. Hizmet Modeli ve Sınırlar

Outsource hizmetin kapsamı; cihaz sayısı, kullanıcı sayısı, lokasyon sayısı ve destek seviyesi ile belirlenir.
7/24, mesai saatleri içinde veya çağrı bazlı hizmet modelleri sözleşme ile tanımlanır.
Hizmet; izleme, bakım, arıza çözümü, raporlama, kullanıcı desteği ve kapasite planlama gibi kalemleri içerebilir.
Yazılım geliştirme, lisans tedariki, donanım tedariki veya saha montajı otomatik olarak kapsama dahil değildir (ayrıca belirtilmelidir).

2. Yetki ve Erişim Yönetimi

Earth Telekom’un hizmet verebilmesi için gerekli sistem erişimleri kontrollü şekilde sağlanmalıdır.
Paylaşılan erişimler yerine kişisel/rol bazlı hesaplar ve kayıtlı yetkilendirme tercih edilmelidir.
Yetkisiz personel talepleri işleme alınmayabilir.
Erişimlerin iptali/değişimi müşteri tarafından yazılı olarak bildirilmelidir.

3. Son Kullanıcı Destek Kuralları

Kullanıcı destek talepleri tanımlı kanal ve önceliklendirme sistemine göre işlenir.
Talebin çözüm süresi; önem seviyesi, bağımlılıklar ve üçüncü taraf etkilerine göre değişebilir.
Kullanıcı kaynaklı veri kaybı/yanlış işlem risklerinde geri dönüş her zaman garanti edilemez; yedekleme politikası kritik önemdedir.

4. Proaktif Yönetim ve Planlı Çalışmalar

Patch/update, versiyon geçişi, güvenlik sertleştirme ve kapasite iyileştirme çalışmaları planlı şekilde yürütülebilir.
Kritik güncellemeler güvenlik riski nedeniyle öncelikli uygulanabilir; mümkün olan durumlarda önceden bilgilendirme yapılır.
Test/ön doğrulama ortamı bulunmayan yapılarda operasyonel risk müşteri ile paylaşılır.

5. Raporlama ve Karar Süreçleri

Periyodik raporlama (arıza, kapasite, güvenlik, bakım, öneri) sözleşme kapsamına göre sağlanabilir.
Stratejik kararlar (altyapı dönüşümü, ürün değişimi, lisans modeli değişikliği) müşteri onayı ile alınır.
Earth Telekom teknik öneri sunar; ticari ve operasyonel nihai karar müşteriye aittir.

6. Personel ve Süreklilik

Hizmet ekip bazlı yürütülebilir; belirli bir personelin sürekli atanması taahhüt edilmedikçe garanti edilmez.
Bilginin kurumsal hafızada tutulması için dokümantasyon ve kayıt süreçleri uygulanır.
Müşteri tarafında tek kişi bağımlılığını azaltmak için yetki ve iletişim matrisi önerilir.

Varyant Hizmetler İçin Özel Kullanım Şartları

Aşağıdaki maddeler; Earth Telekom’un sunduğu yedekleme, felaket kurtarma, güvenlik, VPN, lisanslama, sistem yönetimi, danışmanlık ve benzeri ek hizmet varyantları için geçerlidir.

A) Yedekleme / BaaS / DRaaS

Yedekleme kapsamı (sıklık, saklama süresi, yedek tipi, hedef sistem) teklif/sözleşme ile belirlenir.
Yedek alınan sistemlerin erişilebilirliği ve ajan/entegrasyon sağlığı müşteri ve sağlayıcı iş birliği ile sürdürülür.
Yedek alınıyor olması tek başına geri dönüş başarısını garanti etmez; periyodik test restore önerilir.
DRaaS senaryolarında RPO/RTO değerleri hizmet paketine göre değişir.
Müşteri, kritik veri setlerini ve öncelikli geri dönüş sırasını yazılı olarak bildirmelidir.

B) VPNaaS / Güvenli Erişim Hizmetleri

VPN kullanıcı hesapları, erişim yetkileri ve cihaz politikaları müşteri onayı ile tanımlanır.
Paylaşımlı kullanıcı hesabı kullanımı önerilmez; güvenlik riski müşteriye aittir.
Uç cihaz güvenliği (antivirüs, işletim sistemi güncelliği, disk şifreleme vb.) müşteri sorumluluğunda olabilir.
Şüpheli trafik veya ihlal durumunda erişim geçici olarak sınırlandırılabilir.

C) Firewall / Siber Güvenlik Servisleri

Firewall kuralları müşteri talebi ve güvenlik en iyi uygulamalarına göre yapılandırılır.
“Tam güvenlik” veya “sıfır risk” garantisi verilmez; risk azaltma yaklaşımı uygulanır.
Yeni servis yayınları veya uygulama değişikliklerinde güvenlik kural revizyonu gerekebilir.
Loglama, izleme ve olay müdahalesi kapsamı sözleşme paketine göre belirlenir.

D) DaaS / RDS / Terminal Servisleri

Kullanıcı sayısı, eşzamanlı oturum, kaynak kapasitesi ve uygulama performansı paket/kurguyla ilişkilidir.
Microsoft lisanslama (RDS CAL, Windows CAL vb.) kullanım modeli ve lisans haklarına göre planlanmalıdır.
İstemci cihaz, internet kalitesi ve yerel ağ koşulları kullanıcı deneyimini etkileyebilir.
Yetkisiz yazılım kurulumu ve güvenlik politikası ihlalleri hizmet kalitesini bozabilir.

E) Lisans, Tedarik ve Kurulum Hizmetleri

Lisansların kullanım hakları ilgili üretici/marka sözleşmelerine tabidir.
Earth Telekom tedarik, kurulum ve entegrasyon hizmeti sunabilir; üretici garanti şartları ayrıca geçerlidir.
Müşteri yanlış ürün/lisans seçimi riskini azaltmak için ihtiyaç analizi sürecinde doğru bilgi vermelidir.
Aktivasyon, lisans transferi ve sürüm uyumluluğu üretici kurallarına göre değişebilir.

F) Danışmanlık / KVKK / 5651 / Uyum Hizmetleri

Teknik danışmanlık ve uyum danışmanlığı, hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Earth Telekom teknik altyapı, loglama, erişim kontrolü ve süreç önerileri sunar.
Nihai hukuki uygunluk ve kurumsal politika onayı müşteri ve/veya hukuk danışmanı sorumluluğundadır.
Uyumun sürdürülebilirliği için periyodik gözden geçirme önerilir.

Yasaklı / Kabul Edilemez Kullanımlar

Aşağıdaki kullanım biçimleri Earth Telekom hizmetlerinde yasaktır ve tespit edilmesi halinde hizmetin geçici askıya alınması, sınırlandırılması veya sözleşmenin feshi gibi işlemler uygulanabilir:

Yetkisiz erişim, zafiyet taraması, saldırı, DDoS/DoS veya zararlı trafik üretimi
Spam, phishing, malware dağıtımı, botnet faaliyeti veya yasa dışı içerik barındırma
Telif hakkı ihlali, lisanssız yazılım dağıtımı veya hukuka aykırı veri işleme
Üçüncü taraf sistemlerine izinsiz bağlantı kurulması
Hizmet altyapısını aşırı zorlayan, diğer müşterileri etkileyen veya kötüye kullanım oluşturan faaliyetler
Kimlik gizleme, sahte kayıt veya yanıltıcı beyanlarla hizmet kullanımı

GÜVENLİ KULLANIM ESASTIR

SLA, Planlı Bakım ve Kesinti Yönetimi

SLA Uygulaması

SLA değerleri hizmet tipine ve sözleşmeye göre farklılık gösterebilir.
Her hizmet için aynı uptime/yanıt süresi geçerli olmayabilir.
Ölçüm yöntemi ve istisnalar SLA dokümanında tanımlanır.

Planlı Bakım

Güvenlik, performans ve süreklilik amacıyla planlı bakım yapılabilir.
Mümkün olan durumlarda bakım öncesi bilgilendirme yapılır.
Acil güvenlik güncellemeleri ön bildirim süresi olmaksızın uygulanabilir.

Mücbir Sebep ve Harici Etkenler

Doğal afet, kamu otoritesi kararı, genel internet kesintileri vb. durumlar hizmeti etkileyebilir.
Üçüncü taraf kaynaklı arızalar (operatör, üretici, lisans sağlayıcı) gecikmeye neden olabilir.
Bu tür durumlar SLA değerlendirmesinde istisna teşkil edebilir.

Veri, Gizlilik, Loglama ve Uyum

1. Veri Sahipliği ve İçerik Sorumluluğu

Müşteri verisinin sahipliği müşteriye aittir.
Veri içeriğinin hukuka uygunluğu, doğruluğu ve işlenme yetkisi müşterinin sorumluluğundadır.
Earth Telekom, teknik hizmet sağlayıcı sıfatıyla hizmet kapsamı dahilinde işlem yapar.

2. Gizlilik ve Erişim

Yetkisiz veri erişimini engellemek için makul teknik/idari önlemler uygulanır.
Gerekli hallerde yalnızca yetkili teknik personel, hizmetin ifası için sınırlı erişim sağlayabilir.
Gizlilik, KVKK ve ilgili sözleşme hükümleri ayrıca geçerlidir.

3. Loglama ve Kayıt Saklama

Güvenlik, operasyon ve hizmet sürekliliği amacıyla teknik loglar tutulabilir.
5651, KVKK veya diğer düzenlemeler kapsamında gerekli teknik loglama hizmetleri ayrıca yapılandırılabilir.
Log saklama süresi hizmet türü ve yasal gerekliliklere göre değişir.

4. Uyum ve Denetim

Müşteri, kendi sektörüne özel mevzuat gerekliliklerini (sağlık, finans, kamu vb.) Earth Telekom’a bildirmelidir.
Uyum çalışmaları teknik, idari ve hukuki bileşenlerden oluşur; teknik uyum tek başına yeterli olmayabilir.

Ücretlendirme, Askıya Alma ve Fesih

Ücretlendirme

Ücretler teklif/sözleşme ve cari vergi oranlarına göre belirlenir.
Ek hizmetler, kapsam dışı çalışmalar ve acil müdahaleler ayrıca ücretlendirilebilir.
Lisans, donanım ve üçüncü taraf bedelleri ayrı kalem olarak yansıtılabilir.

Askıya Alma

Ödeme gecikmesi, güvenlik riski, kötüye kullanım veya hukuka aykırı kullanım durumunda hizmet askıya alınabilir.
Acil güvenlik tehditlerinde ön bilgilendirme olmaksızın koruyucu aksiyon alınabilir.
Askıya alma sürecinde veri güvenliği ve sistem bütünlüğü için sınırlı işlemler uygulanabilir.

Fesih ve Hizmet Sonu

Fesih koşulları sözleşme ve hizmet tipine göre belirlenir.
Hizmet sonlandırma öncesi veri aktarımı/yedek teslimi kapsamı ayrıca tanımlanmalıdır.
Hizmet sona erdiğinde erişimler kapatılabilir ve ilgili kayıt süreçleri uygulanır.

Sorumluluk Sınırları ve Önemli Notlar

Earth Telekom, hizmeti profesyonel standartlarda sunmak için makul özeni gösterir.
Ancak internet doğası, üçüncü taraf bağımlılıkları ve müşteri altyapısı nedeniyle tüm kesinti ve veri kaybı riskleri tamamen ortadan kaldırılamaz.
Müşterinin yedekleme, versiyonlama, test geri dönüş ve iş sürekliliği planı oluşturması tavsiye edilir.
Üretim ortamında uygulanacak değişiklikler için test/geri dönüş planı oluşturulması önerilir.

Teknik danışmanlık, hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez.
Üretici/tedarikçi/operatör kaynaklı gecikmeler ve kesintiler üzerinde doğrudan kontrol sınırlı olabilir.
Hizmete özel sorumluluk sınırları, sözleşme ve SLA belgelerinde ayrıca tanımlanabilir.
Müşteri, kritik sistemler için tek noktaya bağımlılık oluşturmayan mimari tercih etmelidir.

Kullanım Şartlarının Güncellenmesi

Earth Telekom, hizmet kapsamı, mevzuat gereklilikleri, teknik standartlar ve operasyonel ihtiyaçlara göre bu kullanım şartlarında güncelleme yapabilir.

Güncel metin web sitesi üzerinden yayımlandığı tarihten itibaren geçerli olabilir. Müşteri ile özel sözleşme bulunan durumlarda, sözleşme hükümleri önceliklidir. Bu sayfa, hizmetlerin güvenli, sürdürülebilir ve profesyonel şekilde yürütülmesi amacıyla hazırlanmış genel kullanım çerçevesini sunar.

Hizmet türünüze özel şartlar (ör. veri merkezi, on-prem, outsource, yedekleme, güvenlik, lisanslama, danışmanlık) teklif ve sözleşme eklerinde ayrıca detaylandırılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Bu kullanım şartları tüm hizmetler için geçerli mi?

Evet, genel hükümler tüm hizmetlerde uygulanır. Ayrıca her hizmet tipi için özel maddeler ve sözleşme ekleri bulunabilir.

Veri merkezi ve on-prem hizmet şartları neden ayrı?

Fiziksel erişim, altyapı sorumluluğu, güç/network koşulları ve müdahale süreçleri farklı olduğu için her hizmet tipine özel kullanım koşulları tanımlanır.

Outsource (Outside) hizmette tüm BT sorumluluğu Earth Telekom’a mı geçer?

Hizmet kapsamına göre değişir. Earth Telekom operasyonel ve teknik destek sağlar; stratejik kararlar, veri sahipliği ve bazı idari yükümlülükler müşteri tarafında kalabilir.

Yedekleme hizmetinde veri geri dönüşü garanti midir?

Yedekleme hizmeti riskleri azaltır; başarı için doğru kurulum, düzenli izleme ve periyodik test restore süreçleri gereklidir. RPO/RTO ve kapsam hizmet paketine göre belirlenir.

Kapsam dışı işler nasıl değerlendirilir?

Teklif ve sözleşmede tanımlı kapsam dışında kalan işler, değişiklik talebi ve ek fiyatlandırma ile planlanarak yürütülür.

Kullanım Şartları Hakkında İletişim

Hizmet türünüze özel kullanım koşulları, sözleşme ekleri ve teknik kapsam hakkında detaylı bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İletişime Geçin

Kullanım Şartları

Veri Merkezi, On-Prem, Outsource ve Tüm Varyant Hizmetler İçin Genel Kullanım Kuralları